Terug

Paalrot en verzakkingen

Duizend jaar geleden lag het grootste deel van West-Nederland boven de zeespiegel. Om groenten en fruit te kunnen verbouwen, groeven de mensen sloten. Hierdoor zakte het waterpeil. Gevolg was dat het veen uitdroogde en inzakte. Bovendien ging het veen rotten, doordat het in contact kwam met zuurstof in de lucht. Rond het jaar 1200 was de veengrond op enkele plaatsen al tot zeeniveau gezakt.

Inmiddels liggen grote delen van Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland, Friesland en Groningen onder zeeniveau. Het hoogteverschil tussen de bodem en de zeespiegel wordt steeds groter. Het kost meer en meer moeite om de voeten in die gebieden droog te houden. Om het inklinken en rotten van veen tegen te gaan, moeten we het waterpeil in veengebieden eigenlijk hoog houden. Maar voor de landbouw is een lager grondwaterpeil beter. Anders tast het water de gewassen aan. De waterschappen zorgen voor een goede balans. Onderzoeksbureau TNO meet de actuele grondwaterstanden.

Paalrot

Een (te) lage grondwaterstand leidt op sommige plaatsen tot ernstige (funderings)problemen. Zo kunnen funderingen van gebouwen verzakken. Want als drooggevallen houten funderingspalen in contact komen met zuurstof in de lucht, gaan ze schimmelen en rotten (paalrot). Stijgt het grondwaterpeil weer, dan stopt de paalrot. Maar elke keer als de palen boven het grondwaterpeil komen, gaat de paalrot verder.

Negatieve kleef

Verzakkingen kunnen ook ontstaan door ‘negatieve kleef’. Dan blijft door inklinking en uitdroging van de bodem (veelal veen) grond aan de paal hangen. Deze grond zorgt voor extra belasting, waardoor de fundering verzakt. Dat heeft grote gevolgen voor de structuur en stabiliteit van de gebouwen.

In Nederland hebben zo’n 100.000 woningen last van een te lage grondwaterstand.

Wie is verantwoordelijk?

Oorzaken van grondwaterproblemen liggen vaak op meerdere terreinen. Vaak hebben ze iets te maken met waterbeheer, ruimtelijke ordening, stedelijke inrichting én aanleg en onderhoud van bebouwing en stukken grond (percelen). Dat geldt ook voor de oplossingen. Daarom moet de grondeigenaar samen met alle overheden naar een oplossing zoeken. Dus met Rijk, provincie, gemeente én waterschap. In grote lijnen zijn hun rollen als volgt verdeeld:


Eigenaren
In Nederland bent u in principe zelf verantwoordelijk voor water op uw grond en onder uw huis. Dus ook voor grondwater, zoals vocht in huis. Dit kan ontstaan als het grondwater te hoog staat en uw huis aan de onderkant niet volgens de bouwregels waterdicht is. Dan kunt uw uw huis alsnog waterdicht (laten) maken.

De gemeente
De gemeente heeft een centrale rol. Zij is uw aanspreekpunt. De gemeente richt tenslotte de (openbare) ruimte in en beheert die. Ze verleent bouwvergunningen en houdt toezicht bij (bouw)activiteiten.

Waterschappen
Waterschappen houden zich niet direct bezig met grondwaterbeheer. Toch hebben ze een belangrijke rol. Zij zorgen namelijk voor de juiste hoogten van het oppervlaktewater. Een hoger waterpeil in sloten en boezems leidt tot een hogere grondwaterstand.

Provincies
De provincie verleent vergunningen voor boorputten en grondwateronttrekkingen. Daarnaast bemiddelt zij vaak bij het oplossen van grote grondwaterproblemen. Bijvoorbeeld om alle partijen aan tafel te krijgen. Vooral wanneer (het stoppen van) grondwaterwinningen een rol spelen (speelt) bij het grondwaterprobleem.

Rijk
Het Rijk bepaalt de hoofdlijnen van het landelijke beleid voor waterbeheer.

Meer weten?

Actuele Hoogtekaart van Nederland

Bekijk hoe hoog of laag uw huis ligt ten opzichte van NAP

Platform Fundering Website van de Belangen Vereniging Funderings Problematiek.
Mijn huis verzakt...wat nu? (PDF) VROM verslag van het vierde seminar over funderingsaanpak .

Welke kosten zijn er?

Diverse instanties zorgen voor aanvoer van drinkwater en voor afvoer en zuivering van afvalwater en regenwater. U als bewoner ontvangt daarvoor een of meer rekening(en).

Is uw riool verstopt?

Ondanks zorgvuldig gebruik toch een verstopping? Lees hier hoe u verstoppingen kunt voorkomen.

RIOCOP

Inspecteer nu zelf
het ondergrondse riool!

Spoor hier zo snel als je kunt alle problemen in het riool op!